10. МЕДИЦИНАДАГЫ КӨП ТИЛДҮҮЛҮК: КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ОРДУ ЖАНА КЕЛЕЧЕГИ (КЫРГЫЗ, ОРУС ЖАНА АНГЛИС ТИЛДЕРИНИН АЙКАЛЫШЫ)

МЕДИЦИНАДАГЫ КӨП ТИЛДҮҮЛҮК: КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ОРДУ ЖАНА
КЕЛЕЧЕГИ (КЫРГЫЗ, ОРУС ЖАНА АНГЛИС ТИЛДЕРИНИН АЙКАЛЫШЫ)

Т.Ж. Жамгырчиева
Саткынбай Тентишев атындагы Азия эл аралык университети
Жаратылыш-гуманитардык дисциплиналар кафедрасы

Аннотация
Актуалдуулук. Глобалдашуу жана саламаттык сактоодогу эл аралык
кызматташтык медицинада көп тилдүүлүк маселесин өзгөчө актуалдуу кылат.
Кыргызстандын саламаттык сактоо системасында кыргыз, орус жана англис тилдери бир
убакта колдонулат. Макалада көп тилдүүлүк маселелери, ошондой эле кыргыз тилинин
медицина тармагындагы орду жана келечеги каралат.
Изилдөөнүн максаты. Кыргыз Республикасынын медициналык билим берүүсүндө
жана клиникалык практикасында үч тилдин функционалдык мүмкүнчүлүктөрүн аныктоо
жана көп тилдүүлүктүн өнүгүү келечегин баалоо.
Методдору. Изилдөөнүн аралаш дизайны жүргүзүлдү: төрт медициналык жогорку
окуу жайынын окуу программаларынын контент-анализи, студенттердин жана
мугалимдердин анкеталоосу, ошондой эле практикалык дарыгерлер менен жарым
структураланган интервью. Анализ тематикалык анализ жана сүрөттөө статистикасы
аркылуу жүргүзүлдү.
Жыйынтыктары. Кыргыз тили мамлекеттик тил катары негизинен кыргыз тилдүү
калктын арасындагы «дарыгер-бейтап» баштапкы байланышында колдонулат. Бирок
кыргыз тилиндеги медициналык терминология жетиштүү деңгээлде иштелип чыккан эмес.
Орус тили илимий басылмалардын, медициналык документтердин жана дарыгерлердин
ортосундагы кесиптик байланыштын тили катары үстөмдүк кылууда. Англис тили эл
аралык маалымат базаларына кирүү жана конференцияларга катышуу үчүн колдонулат.
Сурамжылангандардын аз гана бөлүгү үч тилди тең кесиптик деңгээлде эркин билет.
Корутундулар. Медициналык билим берүүдө көп тилдүү моделди киргизүү үч
тилде медициналык терминология боюнча интеграцияланган курстарды иштеп чыгууну,
негизги клиникалык протоколдорду кыргыз тилине которууну жана академиялык
мобилдүүлүк үчүн милдеттүү англис тилин талап кылат. Артыкчылык — кыргыз тилдүү
терминологиялык базаны өнүктүрүү.
Ачкыч сөздөр: көп тилдүүлүк, медициналык билим берүү, кыргыз тили, кесиптик
байланыш, терминология.